Palestina-Israël.info
         
 

 

 

GESCHIEDENIS

vredesonderhandelingen

Wat je hier kunt lezen:

1. Inleiding over vredesonderhandelingen
2. Camp David
3. Oslo-akkoorden
4. Het Wye-akkoord
5. De routekaart naar vrede
6. Andere oplossingen?
7. De vier onderhandelingspunten: grenzen, Jeruzalem, vluchtelingen en nederzettingen in bezet gebied

 ”Wat hebben alle besprekingen opgeleverd??”
Een kort overzicht in plaatjes, cijfers en grafieken.
http://sabbah.biz/mt/archives/2013/12/05/20-years-talks-keeping-palestinians-occupied/#utm_source=Sabbah+Report+Newsletter&utm_campaign=ad7d2b0f5f-Mailchimp_RSS_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_b25ea89f16-ad7d2b0f5f-414488809

1977 - Anwar Sadat, president van Egypte, als eerste Arabisch staatshoofd op bezoek in Israël.
1978 - akkoorden van Camp David, mede door de bezielende leiding van president Carter.
1979 - vredesakkoord tussen Egypte en Israël in Washington ondertekend.
1993 - Oslo-akkoorden: vredesakkoord tussen Israël en de PLO.
1994 - vredesakkoord tussen Israël en Jordanië.
1995 - moord op de Israëlische minister-president Rabin. Peres volgt (tijdelijk) op.
2000 - Sharon, minister van Defensie, bezoekt de Al Aqsa op de Tempelberg, de derde belangrijke heilige plaats van
           de Islam.
2001 - Uitbreken van de 2e Intifada.

1. Inleiding over de vredesonderhandelingen

Sinds de stichting van de staat Israël in 1948 en de vele oorlogen, vijandelijkheden, aanslagen, intifada's, liquidaties etc. die daar op volgden, zijn er al vele initiatieven gelanceerd om tot vrede, of ten minste vredesonderhandelingen te komen.
Tot op heden hebben al die initiatieven niet tot een duurzame vrede tussen Israël en z'n buurlanden, noch tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit mogen leiden. Op twee uitzonderingen na: 1) de sinds 1978 bestaande vrede tussen Egypte en Israël; 2) de sinds 1994  bestaande vrede tussen Israëë en Jordanië.Tussen Israëli en Palestijnen is het nog altijd niet tot een duurzame vrede gekomen. Wel zijn ook ten aanzien van deze twee partijen vele initiatieven ontplooid en zelfs meermaals vredesakkoorden tot stand gebracht. Tot dusver haperde het echter steeds opnieuw in de uitvoering. Of één van tweeën traineerde de zaak (al of niet moedwillig), of regeringswisselingen (vooral in Israël) hielden de uitvoering tegen. Als we de belangrijkste initiatieven/akkoorden op een rijtje zetten, krijgen we het volgende overzicht (zonder geheel compleet te zijn; het gaat om de meest in het oog lopende):

De VN-resoluties 338 en 242 (1967)
De akkoorden van Camp David en de daaruit voortvloeiende vrede tussen Israël en Egypte (1978)
De Oslo-akkoorden (1993)
De vrede tussen Israël en Jordanië (1994)
Het Mitchell-rapport en het daaruit voortvloeiende Tenet-akkoord (2001)
De routekaart naar de vrede (2003)

2. Camp David

In november 1977 bracht Anwar Sadat als eerste Arabisch staatshoofd een bezoek aan Israël. "Mag ik komen", vroeg hij aan de Israëlische regering. Niemand die hem geloofde, vriend noch vijand. "Je mag komen", antwoordde de Israëlische premier van dat moment, Yitzhak Rabin. En hij ging. Daarmee erkende hij in wezen het bestaan van de staat Israël als politiek en historisch gegeven.
In een toespraak tot het Israë'lische parlement, de Knesset, drong hij aan op terugtrekking van Israël uit de bezette gebieden, oprichting van een Palestijnse staat en hij gaf te kennen geen oorlog meer te willen voeren. De weg naar vredesonderhandelingen lag open.
Die kwamen er. In de loop van 1978 resulteerden die, mede onder de bezielende leiding van de Amerikaanse president Carter, in de akkoorden van Camp David.

Vlnr: Sadat (Egypte), Carter (VS) en Rabin (Israël)

In de akkoorden beloofde Israël zich uit de Sinaï te zullen terugtrekken. In maart 1979 werd in Washington een vredesakkoord ondertekend.
Door zijn vredespolitiek kwam Sadat binnen de Arabische wereld in een isolement. Toen ook in eigen land wezenlijke economische verbetering uitbleef, raakte Sadat z'n populariteit kwijt. Fanatieke moslims eisten zelfs zijn aftreden. In oktober 1981 werd Sadat door fanatici vermoord. Zijn opvolger, Mubarak, wijzigde niets aan de vredesakkoorden met Israël.

3. De Oslo-akkorrden

Achter de schermen van het uitzichtloze conflict raakten, in het diepste geheim en onofficieel, delegaties van Palestijnen en Israëli met elkaar in gesprek. Dat gebeurde vaak onder leiding van Noorse regeringsfunctionarissen.
De hele wereld stond in 1993 versteld toen bekend werd dat via geheime onderhandelingen in Oslo een akkoord was bereikt. Op 20 augustus werd een 'concept-beginselverklaring' naar buiten gebracht. In de gemaakte afspraken beloofde PLO-leider Arafat het bestaansrecht van Israël te erkennen, het terrorisme af te zweren en het recht van de Israëli om te leven binnen 'veilige en erkende grenzen' te respecteren.

V.l.n.r. Rabin, Clinton en Arafat

De Israëlische premier Rabin beloofde als tegenprestatie de PLO te erkennen als officiële vertegenwoordiger van het Palestijnse volk en de organisatie te zullen accepteren als volwaardige onderhandelingspartner in het vredesproces. Op 13 september werd dit akkoord met veel fanfare en tromgeroffel ondertekend door Arafat en Rabin op het gazon van het Witte Huis in Washington. Dit gebeurde onder toeziend oog van een glunderende president Clinton. In het akkoord werd een vredesplan in twee fasen uitgestippeld. In fase één moest Israël geleidelijk aan het leger terugtrekken uit de bezette Palestijnse gebieden en het bestuur daarvan overdragen aan de Palestijnse Autoriteit. Daarnaast zou Israël geen nieuwe nederzettingen meer bouwen in bezet gebied. De Palestijnse Autoriteit zou in ruil daarvoor het terrorisme helpen bestrijden. De eerste fase zou vijf jaar duren.
In de tweede fase zouden de moeilijkste problemen, zoals de status van Jeruzalem, het vluchtelingenprobleem en de joodse nederzettingen in bezet gebied, worden opgelost. De redenering was dat als het vredesproces eenmaal op gang was gekomen en de rust zou zijn weergekeerd, deze geschilpunten gemakkelijker op te lossen zouden zijn. Daarom werden de moeilijkste punten tot het laatst bewaard. De realiteit bleek weerbarstiger. Het vredesproces is nooit voorbij fase één gekomen. Vanwege de voortzetting van het bouwen van nederzettingen begonnen de Palestijnen zelfmoordaanslagen te plegen. Hierdoor en door de moord op Rabin in 1995 veranderde de publieke opinie in Israël. Een ruk naar rechts was het gevolg. Benjamin Netanyahu won de verkiezingen in 1996. Onder hem raakte het vredesproces in het slop.

31 mei 2014:

Over de verdeling van de Westbank in A, B en C gebieden, zoals in het Oslo akkoord afgesproken en over de gevolgen daarvan voor de Palestijnen.
Het is een documentaire van ruim 45 minuten, maar zeer verhelderend.
http://sabbah.biz/mt/archives/2014/05/31/area-c/#utm_source=Sabbah+Report+Newsletter&utm_campaign=8cf87044f4-Mailchimp_RSS_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_b25ea89f16-8cf87044f4-414488809

 

4. Het Wye-akkoord

In mei 1999 werd Barak, kandidaat van de Arbeiderspartij, tot president gekozen. Barak deelde mee dat 'niets belangrijker is dan het nu al 100 jaar durende conflict in het Midden Oosten te beëindigen'.
Kort daarna nam Israël de draad weer op en voegde, in het kader van de Wye-akkoorden uit 1998, 7% grond toe aan de Palestijnse gebieden. In juli 2000 eindigden de vredesbesprekingen, tussen Ehud Barak en Yasser Arafat op Camp David in mineur. Clinton stelde Arafat verantwoordelijk, maar aan het thuisfront werd Arafat geprezen om zijn harde lijn. Barak kwam in een wankele politieke situatie terecht, omdat het conservatieve deel van Israël ontevreden was over zijn concessies. In september 2000 bezocht Likoed-leider Ariel Sharon de Tempelberg (bij moslims beter bekend als de 'Haram al Sharif'). Dit bezoek was een directe aanleiding (anderen zeggen oorzaak) voor het uitbreken van de tweede Intifada.
Bij de volgende verkiezingen in Israël werd deze zelfde Sharon gekozen tot premier.

5. De Routekaart naar Vrede 2003

Op 30 april 2003 werd de Routekaart voor vrede ondertekend.
De Routekaart is opgesteld en ondertekend door Het Kwartet: Verenigde Staten, de Russische Federatie, de Europese Unie en de Verenigde Naties. Het kwartet formuleert het routeplan als volgt: 'Een op resultaten en prestaties gebaseerde Routekaart naar een permanente twee-staten-oplossing voor het Israëlisch/Palestijnse conflict.'  In De Routekaart worden de volgende fases beschreven.

Fase I (mei 2003)

*Beide partijen moeten onmiddellijk stoppen met alle vormen van geweld. De Palestijnse Autoriteit moet effectief de (zelfmoord)terroristen aanpakken. De Israëlische regering moet stoppen met deportaties, aanvallen op burgers, landonteigening, vernieling van Palestijnse huizen, instellingen en infrastructuur. De Palestijnen moeten hun politieke instellingen grondig hervormen, door een ontwerpgrondwet op te stellen voor de toekomstige Palestijnse staat, door een scheiding der machten te realiseren en door zo spoedig mogelijk vrije, open en eerlijke verkiezingen te organiseren. Israëë moet maatregelen nemen om de humanitaire situatie van de Palestijnen te verbeteren. Zoals het opheffen van de uitgaansverboden, bewegingsvrijheid te vergemakkelijken en volledige toegang van internationale humanitaire organisaties toe te staan. Israël moet onmiddellijk de joodse nederzettingen in Gaza en de Westbank ontmantelen die sinds 2001 zijn opgericht. De Israëlische regering moet alle nederzettingenactiviteiten bevriezen.                          

*Donorhulp (van internationale hulporganisaties) voor de ontwikkeling van de privé-sector en de Civil Society (maatschappelijke organisaties) in de Palestijnse gebieden moet gestimuleerd worden

Fase II overgangsfase (juni 2003-december 2003)

In deze fase staat het vormen van een onafhankelijke Palestijnse staat centraal. Deze fase gaat in na de Palestijnse verkiezingen.

*Er zal een internationale conferentie gehouden worden met als doel om de Palestijnse economie te herstellen.

*De vooruitgang in fase II zal worden beoordeeld door het kwartet (de betrokken landen)

*Arabische staten herstellen hun betrekkingen (zoals de vestiging van handelskantoren) met Israël zoals die bestonden voor de intifada.

Fase III Permanente regeling en beëindiging van het Israëlisch - Palestijns conflict (2004 - 2005)

In de laatste fase moet een oplossing gevonden worden voor de vier netelige kwesties, namelijk:

- het bepalen van de definitieve grenzen tussen de twee staten
- de status van Jeruzalem
- het lot van de Palestijnse vluchtelingen
- de joodse nederzettingen op de Westbank en in Gaza.

'De partijen zullen een definitieve en alomvattende permanente statusovereenkomst bereiken, die het Israëlisch/Palestijnse conflict zal beëindigen in 2005, op basis van een regeling die tussen de partijen is onderhandeld. Deze regeling zal gebaseerd zijn op de VN-veiligheidsraadresoluties, waardoor de bezetting, die in 1967 is begonnen, beëindigd zal worden'

Aan het slot van de Routekaart wordt nog vermeld dat de Arabische Staten volledig normale betrekkingen met Israël moeten aanvaarden. Er moet veiligheid komen voor alle staten in de regio in de context van een alomvattende Arabisch - Israëlische vrede.

Bron: www.un.org

6. Andere oplossingen?

Is het Oslo tijdperk voorgoed voorbij? De vredesonderhandelingen van de jaren '90 van de vorige eeuw hebben tot nu toe geen vrede gebracht. Aan beide kanten klinken voorstellen om op andere manieren naar oplossingen te zoeken, desnoods om oplossingen te forceren. Israël heeft besloten op eigen houtje stappen te ondernemen, omdat de Israëli geen vertrouwen meer hebben in de Palestijnse gesprekspartners. Zo heeft Israëlich onder leiding van Sharon zich eenzijdig uit Gaza teruggetrokken (2005). Tegelijkertijd annexeerde Israël op de Westbank gebieden, door de bouw van de muur. Ook bouwden zij nieuwe nederzettingen en breidden bestaande fors uit. De Palestijnen hebben door dit alles weinig vertrouwen meer in onderhandelingen met Israël. Zij hebben hun hoop gevestigd op de Verenigde Naties en de Europese Unie en zij geloven dat alleen door politieke druk en economische sancties Israël gedwongen kan worden om zich volledig terug te trekken uit de bezette gebieden. Maar hoe je het ook wendt of keert, er zullen in ieder geval oplossingen gevonden moeten worden voor de vier kwesties die ook al in de jaren '90 tijdens de Oslo akkoorden zijn geformuleerd.

7. De vier onderhandelingspunten: grenzen, Jerusalem, vluchtelingen en nederzettingen in bezet gebied.

In alle vredesvoorstellen tot nu toe worden de vier heikele punten steeds vooruitgeschoven naar de laatste fase. Toch zal het conflict pas definitief opgelost kunnen worden als juist voor deze vier punten een duidelijke oplossing wordt geformuleerd.

I. De grenzen

Het eerste punt dat opgelost zal moeten worden is het bepalen van de definitieve grenzen van beide landen. Bij een definitieve vredesregeling zullen de partijen het eens moeten worden over de volgende vragen:
Wat moeten de definitieve grenzen worden van de Palestijnse en de Israëlische staat?. Moet de Groene Lijn gevolgd worden? (de Groene Lijn is de grens van voor 1967) Of moeten er aanpassingen komen? Welke dan? Hoe zit dat met de muur die gebouwd wordt?

II. Jeruzalem

Wat moet er met Jeruzalem gebeuren? De stad die voor zowel joden, christenen als moslims heilig is. Bij welke staat zal Jeruzalem horen? Wordt het de hoofdstad van beide landen? Moet de stad gedeeld worden? Komt de stad onder internationaal bestuur?

III. Vluchtelingen

In en na de oorlogen van 1948 en 1967 zijn grote groepen Palestijnen uit Israël gevlucht of verjaagd. Wat moet er bij een vredesoplossing met deze mensen en hun nakomelingen gebeuren? Sommigen van hen hebben de sleutel van hun vroegere huis bewaard in de hoop dat ze ooit terug zullen komen. Het gaat inmiddels om een groep van 3,5 miljoen Palestijnen.

IV. Nederzettingen in bezet gebied

Na de Juni-oorlog in 1967 startte Israël met de bouw van nederzettingen in bezet gebied, op de Westbank en in Gaza. Intussen zijn die in Gaza ontruimd. De nederzettingen  op de Mestbank worden bewoond door Israëlische joden om politieke, religieuze of militair-strategische motieven. De nederzettingen hebben een veel betere infrastructuur (wegen, water) dan de omringende Palestijnse dorpen. Het Israëlische leger wordt ingezet om de bewoners van deze nederzettingen te beschermen. Bij een vredesregeling zal er ook een oplossing geformuleerd moeten worden voor deze situatie.

Over initiatieven om Israëlische en Palestijnse jongeren te inspireren om met elkaar in contact te zijn en elkaar te respecteren, zie:

www.commongroundnews.org/video.php?sid=0&lan=en